ادب فارسی

شگردهای خلق روایت و معنای جدید از داستان های ماقبل در مثنوی معنوی (مطالعه موردی داستان توبه فیل‌بچه خوار در فرج بعد از شدت و داستان پیل‌بچه خوران در مثنوی)

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

الیاس نورایی

دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه رازی کرمانشاه

https://doi.org/10.22059/jpl.2025.381712.2266
چکیده
مثنوی معنوی متنی مشحون از داستان های برگرفته از متون ماقبل است که مولانا به انگیزه خلق معنایی جدید، به تغییر در ساختار پیرنگ روایت اقدام کرده است. تعمق در تغییرات پیرنگ داستان ها در مثنوی نشان می دهد که مولانا از ابزارهایی چون: بسط کنش های روایت، ایجاد هول و ولا در بحران، تعدد اپیزود های تعلیق مدار، دگردیسی در ژانر روایت ها، کاستن و افزودن اهرم های توانشی کنشگران و تغییر در نوع کنش های روایی جهت تغییر پیرنگ روایت ها استفاده کرده است تا به معنای جدیدی دست یابد. هدف پژوهش حاضر بررسی و مقایسه ساختار پیرنگ در دو داستان توبۀ فیل خوار در فرج بعد از شدت و انعکاس دیگرگونۀ آن تحت عنوان داستان پیل بچه خوران در دفتر سوم مثنوی است. نگارنده بر آن است تا ضمن تحلیل ابزارهای تغییر دهندۀ روایت توسط مولانا، با مطالعه سطوح روایت، چگونگی فرایند خلق معنای جدید از این روایت را تبیین نماید. نتایج پژوهش حاضر نشان می دهد که مولانا با تعدیل اهرم های توانشی و تغییر در کنش شخصیت ها، با تبدیل روایت تنشی به شوشی، موفق به خلق معنایی عرفانی و رمزی از یک متن واقع گرا گردیده است. و با تغییر موقعیت های روایی موفق به خلق روایتی در ژانر جدید شده است.

کلیدواژه‌ها

پیرنگ
کنش
توانش
خلق معنا
مثنوی
فرج بعد از شدت
موضوعات

عنوان مقاله English

Narrative creation techniques and new meaning of pre-spiritual stories in Mathnavi(A case study of the story of the repentance of the child-eating elephant in the Faraj after the severity and the story of the child-eater pil in Mathnavi)

نویسنده English

Elyas Nooraei
Associate Professor Department of Persian Language and Literature Razi University of Kermanshah
چکیده English

The spiritual figure is a text of pre-existing texts that Molana, motivated by the creation of a new meaning, has undergone a change in the structure of the narrative pirang. Contemplating the pirang changes of stories in Masnavi shows that Molana has the tools such as: the expansion of narrative actions, the creation of Hol and Vela in crisis, the multiplicity of suspense episodes، Metamorphosis in the genre of narratives, the reduction and addition of the levers of the ability of activists and the change in the type of narrative actions to change the pirang of narratives, has used to achieve a new meaning. The purpose of this study is to examine and compare the structure of the pirang in two stories of the elephant-eater in the vulva after its intensity and reflection under the name of the story of the child-eating pile in the third office of Masnavi. The author is determined to analyze the changing tools of the narrative by Molana, by studying the levels of the narrative, to explain how the process of creating a new meaning from this narrative is. The results of the present study show that Molana, by modulating the levers of empowerment and changing the action of characters, by converting the tension narrative to Shushi، It has succeeded in creating a mystical and mystical meaning of a realistic text. And with the change of narrative situations, it has succeeded in creating a narrative in the new genre.
 

کلیدواژه‌ها English

Pyrang
action
ability
creation of meaning
Masnavi
Faraj after intensity
اخوت، احمد. (1382)، دستور زبان داستان، اصفهان: فردا.
برتنس، هانس. (1384)، مبانی نظریه ادبی، ترجمه محمد رضا ابوالقاسمی، تهران: ماهی.
بوت، وین.(1389)، نقب هایی به جهان داستان، ترجمه حسین صافی، تهران: رخ داد نو.
تنوخی، قاضی محسن.(1395)، فرج بعد از شدت، به سعی محمد قاسم زاده، تهران: نیلوفر.
توکلی، حمید رضا.(1389)، از اشارت های دریا –بوطیقای روایت در مثنوی، تهران: مروارید.
حدادای، الهام و درودگران، فرهاد.(1399)، روایت شناسی و نقد روایت، تهران: نیلوفر.
داد، سیما.(1387)، فرهنگ اصطلاحات ادبی، چاپ چهارم، تهران: مروارید.
دیچز، دیوید. (1379)، شیوه های نقد ادبی، ترجمۀ محمد تقی صدیقیانی، و غلامحسین یوسفی، چاپ پنجم، علمی، تهران.
رابرتز، جفری.(1389)، تاریخ و روایت، ترجمه جلال فرزانه دهکردی، تهران:  دانشگاه امام صادق ع.
سلدن، رامان. (1372)، راهنمای نظریه ادبی معاصر، ترجمه عباس مخبر، تهران: طرح نو.
شعیری، حمیدرضا. (1395)، نشانه- معناشناسی ادبیات(نظریه و روش تحلیل گفتمان ادبی)، تهران: دانشگاه تربیت مدرس.
عباسی، علی.(1391)، بررسی زایش معنا در ساختار روایی حکایت نمازفروش از هزار و یک شب و روایت سه تار از جلال آل احمد، جستارهای زبانی، د4، ش1، پیاپی 13، صص104-89.
عباسی، علی.(1393)، روایت شناسی کاربردی، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
لینت ولت، ژپ.(1398)، ابعاد روایت پردازی، مضمون، ایدئولوژی، هویت، ترجمه نصرت حجازی، تهران: علمی فرهنگی.
مارتین، والاس.(1382)، نظریه های روایت، ترجمه محمد شهبا، تهران: هرمس.
موذنی، علی محمد. (1398)، بازشناسی مفهوم نطق در مثنوی مولانا با تکیه بر نظریات زبان شناسی معاصر،مجله متن پژوهی ادبی، سال 23، ش79، صص131-104.
مولانا، جلال الدین محمد.(1392)، مثنوی معنوی، به تصحیح کریم زمانی، تهران: خوارزمی.
هرمن، دیوید.(1393)، عناصر بنیادین روایت ها، ترجمه حسین صافی پیرلوچه، تهران: گام نو.
یان، مانفرد.(1398)، روایت شناسی، ترجمه محمد راغب، تهران: ققنوس.
Abbasi, ali.(2012) Review of the birth of meaning in the narrative structure of the prayer story of the thousand and one nights and the three-tare narrative of Jalal Al-Ahmad, linguistic searches, D4, Sh1, successively 13, pp104-89. [In Persian].
Abbasi, ali.(2014), Applied Narrative, Tehran: Shahid Beheshti University.
Akhut, ahmad. (2003), The Grammar of the Story, Isfahan: Farda. [In Persian].
Bertens, hans. (2005), Basics of Literary Theory, Translation of Mohammad Reza Abolghasemi, Tehran: Fish. [In Persian].
BOOT, VIENNA.(2011), Naqibs to the world of fiction, translation of Hossein Safi, Tehran: New Happened. [In Persian].
Deutsch, david. (2000), Literary critique, translation of Mohammad Taghi Sedighi, and Gholamhossein Yousefi, fifth edition, scientific, Tehran. [In Persian].
Dodd, sima. (2008), Literary terminology culture, fourth edition, Tehran: Pearl. [In Persian].
Haddadai, Inspiration and Salutators, Farhad.(2020) Narrative and narrative criticism, Tehran: Niloufar. [In Persian].
Herman, david.(2018), fundamental elements of narratives, translation of Hossein Safi Pirlucheh, Tehran: New Step. [In Persian].
Ian, manfred.(2018) Narrative, translation of Mohammad Raghb, Tehran: Phoenix. [In Persian].
LINT VOLT, JAP.(2019) Narrative dimensions, themed, ideology, identity, translation of Nusrat Hejazi, Tehran: Scientific Cultural. [In Persian].
martin, wallace (2008)Narrative theories, translated by Mohammad Shahba, Tehran: Hermes. [In Persian].
Moazni, ali mohammad. (2016), Recognition of the Concept of Speech in Molana's Mathnavi, Relying on Contemporary Linguistic Theories, Journal of Literary Research, 23, Sh79, P. 131-104. [In Persian].
Molana, jalaluddin mohammad.(2017), Masnavi Spiritual, Correction of Karim Zamani, Tehran: Kharazmi. [In Persian].
Roberts, jeffrey (2010), History and narration, Jalal Farzaneh Dehkordi Translation, Tehran: Imam Sadiq University. [In Persian].
Selden, raman. (1993), Guide to Contemporary Literary Theory, Translation of Abbas Mokhber, Tehran: New Design. [In Persian].
shairi, hamidreza. (2016), Semantics - Semantics of Literature & Theory and Method of Analysis of Literary Discourse, Tehran: Tarbiat Modares University. [In Persian].
Tanukhi, judge mohsen (2016), Faraj after the intensity, to the efforts of Mohammad Qasemzadeh, Tehran: Niloufar. [In Persian].
Tavakoli, hamid reza.(2019), From the sea oars, ^the narration in Mathnavi, Tehran: Pearl. [In Persian].
 

صفحه اصلی

تماس با ما