نقد و تحلیل محتوایی مقالات مجلة ادب فارسی دانشگاه تهران از منظر علم‌سنجی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

2 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

چکیده

امروزه واژۀ تولید علم در ادبیّات کشور ما جایگاه خاصّی پیدا کرده و ذهن مسئولان و برنامه‌ریزان امور علمی و پژوهشی را به خود معطوف داشته است. یکی از این بخش‌ها که شایسته است موردبررسی موشکافانه قرارگیرد، تولید مقالات علمی پژوهشی در مجلّات معتبر علمی است. بدین­منظور، مقالۀ حاضر به تجزیه و تحلیل داده‌های آماری برگرفته از وبگاه مجلة ادب فارسی دانشگاه تهران با هدف بررسی آماری و تحلیلی تعداد نویسندگان مقالات، مدارک نویسندگان، مراکز و مؤسّسات فعّال در مجلّه، میزان همکاری بین نویسندگان و ...، در مجلۀ مذکور پرداخته است. در این میان نتایج زیر به­دست­آمده است: 60 مقاله به‌صورت انفرادی و 97 مقاله نیز به‌صورت مشترک نگاشته شده است که 63 مقاله از مقالات مشترک به‌صورت همدانشگاهی و 34 مقاله به‌صورت غیرهمدانشگاهی بوده است. علی‌محمد مؤذنی و 7 نویسندة دیگر با 4 مقاله پرتولیدترین نویسندگان بوده‌اند. تحلیل متون، ادبیّات داستانی و عرفان و تصوّف بخش اعظمی از موضوع مقالات را به خود اختصاص داده است. 28 مقاله را اعضای هیئت­ تحریریه نگاشته شده که میانگین 40/10 را شامل میشود که مقبول است. در مجموع به 4039 منبع استناد شده که میانگین مورداستفاده برای هر مقاله 72/25 درصد است که میانگین مقبولی است؛ نیز میانگین سال انتشار 2274 منبع، یعنی 30/56 درصد از آنها بیشتر از 14 سال است. دانشگاه تهران و خوارزمی با 115 نویسنده، مجموعاً 75/42 درصد تعداد کل نویسندگان را به خود اختصاص داده‌اند که از نقاط ضعف مجلّه به­شمارمی­آید. سه نفر از هیئت تحریریه جزو پرتولیدترین نویسندگان هستند.

کلیدواژه‌ها


ابوالفتحی ممتاز، یدالله و همکاران (1396)، «تحلیل محتوایی و استنادی مقالات چاپ شده در مجلّات علمی پژوهشی سالمندی ایران 1385 تا 1394»، سالمندی ایران، جلد 12، ش 2، 208- 219.

احمدی، حمید، علی سلیمی و لادن فتحی (1392)، «تحلیل استنادی و روابط هم‌نویسندگی مقاله‌های مجلۀ علمی- پژوهشی انجمن ایرانی زبان و ادبیّات عربی (موردمطالعه: شمارۀ 1 تا 20)»، زبان و ادبیّات عربی، س 9، ش 29، 125- 148.

ادب فارسی (1390-بهارو تابستان 1397)، دانشگاه تهران، شماره­های پیاپی 3-21.

رحمان‌پور، سمیه و همکاران (1387)، «شاخص هیرش (h- lndex) چالش‌ها و ابزارهای مکمل»، مدیریت سلامت، دورة 11، ش 31، 69-77.

رهنمای رودپشتی، فریدون و همکاران (1391)، «تحلیل محتوای نشریات دارای رتبه علمی پژوهشی حسابداری در ایران»، حسابداری مدیریت، سال پنجم، ش 15، 121- 143.

ضیائی، علی و همکاران (1393)، «تحلیل محتوای مقالات نشریه علوم حرکتی و ورزش دانشگاه خوارزمی»، مدیریت ارتباطات در رسانه‌های ورزشی، سال اول، ش 3، 52- 62.

غلامی، طاهره (1395)، «تحلیل محتوای مقالات فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری (1385- 1394)»، اخلاق در علوم و فناوری، سال 11، ش 1، 29- 38.

فرهنگی، سهیلا، علی‌اکبر خاصه و آرزو ابراهیمی دینانی (1397)، «پژوهش‌های عرفانی در آینة علم‌سنجی»، پژوهش‌های ادب عرفانی، ش 36، 109- 132.

قهنویه، حسن و همکاران (1390)، «تحلیل محتوایی و استنادی مقالات چاپ­شده در مجلة علمی پژوهشی مدیریت اطّلاعات سلامت»، مدیریت اطّلاعات سلامت، سال 8، ش 1، 86- 96.

گرامی‌راد، فاطمه و همکاران (1393)، «تحلیل محتوای مقاله‌های مجلّات علمی پژوهشی حسابداری و مالی منتشره بین سال‌های 1387- 1392»، حسابداری مدیریت، سال هفتم، ش 23، 105- 122.

محسنی، منوچهر (1381)، «بررسی مسائل درون­سازمانی و برون­سازمانی مجلّات علمی در ایران»، تحقیقات کتابداری و اطّلاع­رسانی دانشگاهی، ش 39، 41-71.

مروّتی، مرضیه و سعید حسام­پور (1394)، «تحلیل استنادی مقالات فصلنامۀ علمی ‌– پژوهشی نقد ادبی (شماره‌های ۱-۲۸)»، نقد ادبی، دورة 8، ش 32، 155- 170.

میرزایی، فرامرز، خلیل پروینی و علی سلیمی (1387)، «تحلیل گزارش­گونۀ مقالات چاپ­شده مجلۀ انجمن ایرانی زبان و ادبیّات عربی»، زبان و ادبیّات عربی، ش 10، 165-181.

نوروزی چاکلی، عبدالرضا (1390)، آشناییباعلم­سنجی(مبانی،مفاهیم،روابطوریشه‌ها)، تهران،  سمت.

 Hirsch j. E. An index to quantify an individuals scientific research output. Proceedings of the National Academy of Sciences 2005. 46: 16569-16572.