ادب فارسی

تفاوت و تشابه «ریاضت» و «مجاهده» در سخنان صوفیان تا قرن هفتم

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

زینب افضلی

دانشجوی دانشگاه تهران

https://doi.org/10.22059/jpl.2014.52657
چکیده
در بیشتر آثار صوفیّه، هنگامی که از نفس و چگونگی رفتار با آن سخن گفته شده است، دو اصطلاح «مجاهده» و «ریاضت»، گاه معطوف به هم و گاه به تنهایی، به کار رفته است. مدّعای ما این است که در متون کهن، مجاهده و ریاضت تعریف و جایگاه مستقلّ از هم داشته‌اند. مؤلّفان صوفی در کتاب‌های تعلیمی خود دربارۀ تصوّف، این دو را جدا از یکدیگر شرح و توضیح ‌داده­اند، امّا بیشتر صوفیان به هنگام سخن گفتن، ریاضت و مجاهده را در یک معنا و گاه با عطف به یکدیگر، به کار می‌برده‌اند.
 

کلیدواژه‌ها

ریاضت
مجاهده
نفس
تصوّف
عرفان
صوفیان

عنوان مقاله English

Similarities and Dissimilarities in the Words of the Sufis up to 7th Century

نویسنده English

Zeynab Afzali
چکیده English

Talking about ego, in the Sufis’ works, two terms of “endeavor” and “austerity” have been sometimes used focused on each other and sometimes alone.
Did they have similar definitions and positions in Sufis’ opinion or had they been different from each other? We claim that “endeavor” and “austerity” had had different positions and of course different definitions in old texts.  It was made clear, after accomplishing present research that the Sufi authors had explained these two issues apart from each other in their instructive books on Sufism; but most of them used “endeavor” and “austerity” with similar meaning and focused on each other when talking. 
 
 

کلیدواژه‌ها English

Austerity
Endeavor
Ego
Sufism
Mysticism
قرآن.
ابن منظور، محمّد بن مکرّم (1414 ق)، لسان العرب، جلد هفتم، چاپ سوم، بیروت، دار الصّادر.
خواجه عبدالله انصاری (1377)، مجموعة رسائل فارسی به تصحیح و مقابلۀ سه نسخه، مقدّمه و فهارس دکتر محمّد سرور مولایی، چاپ دوم، تهران، توس.
راغب اصفهانی، حسین بن محمّد (1412 ق)، المفردات فی غریب القرآن، بتحقیق صفوان عدنان داودی، الطّبعة الأولی، بیروت، دار العلم الدار الشّامیه.
سرّاج الطّوسی، ابو‌نصر عبدالله ‌بن ‌علی (1914 م)، کتاب اللّمع فی التّصوّف، اعتنی بنسخه و تصحیحه رینولد الن نیکلسون، لندن، بریل.
سلمی، ابوعبدالرّحمن (1953 م)، طبقات الصّوفیّه، بتحقیق نور الدّین شریبه، محمّد الحلمی المیناوی، الطّبعة الأولی، مصر، جماعة الأزهر للنّشر و التّألیف، دار الکتاب العربی.
غزّالی طوسی، ابوحامد امام محمّد (1361)، کیمیای سعادت، به کوشش حسین خدیو جم، جلد یکم،تهران، علمی و فرهنگی.
غزّالی طوسی، ابوحامد امام محمّد (١٣٨٣)، کیمیای سعادت، به کوشش حسین خدیو جم، جلد دوم، تهران، علمی و فرهنگی.
فراهیدی، خلیل بن احمد (1410 ق)، کتاب العین، جلد هفتم، چاپ دوم، قم، هجرت.
فیض‌الاسلام، علی‌نقی (1365)، ترجمه و شرح نهج البلاغه، بی‌جا، بی‌نا.
قشیری، عبدالکریم ‌بن هوازن (١٣٧۴)، رسالة قشیریّه، ترجمة حسن بن احمد عثمانی، تصحیحات و استدراکات از بدیع‌‌الزّمان فروزانفر، تهران، علمی و فرهنگی.
محمّد بن منوّر (١٣٨۶ )، اسرار التّوحید فی مقامات الشّیخ ابی‌سعید، تصحیح و تنظیم از محمّد‌رضا شفیعی کدکنی، جلد یکم، تهران، آگاه.
مولوی بلخی، جلال‌الدّین محمّد (1383)، مثنوی معنوی، تصحیح رینولد. ا. نیکلسون، ترجمه و تحقیق حسن لاهوتی، مجلّد اوّل (دفتر اوّل و دوم)، تهران، قطره.
نجم‌الدّین کبری (1363)، آداب الصّوفیّه، تصحیح و حواشی از مسعود قاسمی، چاپ اوّل، تهران، زوّار.
هُجویری، علی بن عثمان (1383)، کشف المحجوب، مقدّمه و تصحیح و تعلیقات از محمود عابدی، چاپ اوّل، تهران، سروش.
 

صفحه اصلی

تماس با ما