بررسی تطبیقی روایت در بوف کور هدایت و پیکر فرهاد معروفی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصّصی زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه تهران

2 دانش‌آموختة کارشناسی ارشد زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه کاشان

چکیده

روایت به اَشکال مختلف و بی‌شمار در همة اعصار و مکان‌ها و جوامع حضور دارد. روایت با تاریخ بشر آغاز می‌شود و در هیچ کجا ملّت بی‌روایتی وجود نداشته است. روایت درست مانند زندگی است؛ چرا که انسان تحت تأثیر منطق روایی داستان است و در نتیجه ساختار روایات همچون زندگی مختلف آدمیان از گستره‌ای وسیع برخوردار است. آنچه موجب تمایز اَشکال روایت می‌شود، شیوة به‌کارگیری عناصر روایی شامل پی‌رنگ، راوی و... در یک داستان است. در این جستار قصد داریم تکنیک روایی و روش خاصّی را که صادق هدایت و عبّاس معروفی به ترتیب در بوف کور و پیکر فرهاد، به عنوان رمان‌های مدرن، به کار گرفته‌اند، بررسی کنیم و سرانجام به دستور زبان این دو نویسنده پی ببریم و تمایز روایت آنها را نشان دهیم. همچنین با ذکر مثال‌هایی از هر دو داستان، پیچش‌ها و تعقیدهای هر کدام را بازنماییم.

کلیدواژه‌ها


منابع
آدام، ژان میشل و فرانسواز رواز (1383)، تحلیل انواع داستان، ترجمة آذین حسین‌زاده و کتایون شهپرراد، چاپ اوّل، تهران، قطره.
آل احمد، جلال (1370)، هفت مقاله، چاپ دوم، تهران، امیرکبیر.
آلوت، میریام (1368)، رمان به روایت رمان‌نویسان، چاپ اوّل، تهران، مرکز.
اخوّت، احمد (1371)، دستور زبان داستان، چاپ اوّل، اصفهان، فردا.
ارسطو (1385)، ارسطو و فنّ شعر، ترجمة عبدالحسین زرّین‌کوب، تهران، امیرکبیر.
بارت، رولان (1387)، درآمدی بر تحلیل ساختاری روایت‌ها، ترجمة محمّد راغب، چاپ اوّل، تهران، صبا.
پارسی‌پور، شهرنوش (1368)، طوبا و معنای شب، سوم، تهران، اسپرک.
پاینده، حسین (1386)، مدرنیسم و پسامدرنیسم در رمان، چاپ اوّل، تهران، روزنگار.
پراپ، ولادیمیر (1368)، ریخت‌شناسی قصّه‌های پریان، ترجمة فریدون بدره‌ای، چاپ اوّل، تهران، توس.
تسلیمی، علی (1388)، گزاره‌هایی در ادب معاصر ایران، چاپ اوّل، تهران، آمه.
تولان، مایکل.جی (1383)، درآمدی نقّادانه و زبان‌شناختی بر روایت، ترجمة ابوالفضل حرّی، چاپ اوّل، تهران، بنیاد سینمایی فارابی.
جولایی، رضا (1374)، سوء قصد به ذات همایونی، تهران، جویا.
حسین‌زاده، آذین (1383)، زن فتّانه، زن آرمانی (بررسی تطبیقی جایگاه زن در ادبیّات)، چاپ اوّل، تهران، قطره.
ریکور، پل (1373)، زندگی در دنیای متن (شش گفت‌وگو و یک بحث)، ترجمة بابک احمدی، چاپ دوم، تهران، مرکز.
سجودی، فرزان (1382نشانه‌شناسی کاربردی، چاپ اوّل، تهران، قصّه.
شمیسا، سیروس (1372)، داستان یک روح (شرح متن کامل بوف کور صادق هدایت)، چاپ پنجم، تهران، فردوس.
فورستر، ادگار مورگان (1384)، جنبه‌های رمان، ترجمة ابراهیم یونسی، چاپ پنجم، تهران، نگاه.
گلشیری، هوشنگ (2009)، جن‌نامه، آلمان.
مارتین، والاس (1386)، نظریّه‌های روایت، ترجمة محمّد شهبا، چاپ دوم، تهران، هرمس.
معروفی، عبّاس (1381)، پیکر فرهاد. چاپ هفتم، تهران، ققنوس.
ــــــــ (1382)، سال بلوا، چاپ پنجم، تهران، ققنوس.
مقدادی، بهرام (1378). فرهنگ اصطلاحات نقد ادبی از افلاطون تا عصر حاضر، چاپ اوّل، تهران، فکر روز.
مکاریک، ایرناریما (1385)، دانشنامة نظریّة ادبی معاصر، ترجمة محمّد نبوی و مهران مهاجر، چاپ دوم، تهران، آگه.
ملک‌پور، جمشید (1372)، هفت دهلیز، تهران، مرکز.
میرعابدینی، حسن (1377)، صد سال داستان‌نویسی ایران، چاپ اوّل، تهران، چشمه.
هدایت، صادق (1383)، بوف کور، تهران، صادق هدایت.
همایون کاتوزیان، محمّدعلی (1373)، دربارة بوف کور، چاپ اوّل، تهران، مرکز.