گسترش پیرنگ در مقامات حمیدی (رویکردی ریخت‌شناختی ـ روایت‌‌شناختی)

نویسنده

استادیار زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

در این مقاله، 21 مقامه از مقامات حمیدی (تألیف 551 ق) قاضی حمیدالدّین بلخی (فو 559 ق) بررسی شده، امّا مطالع? دو مقام? شش و چهارده به دلیل تمایزات آشکار ساختار پیرنگ با سایران، به آینده موکول شده است. ساختار پیرنگ هر مقامه، شامل ده کارکرد است که با افزایش و کاهش در آن گسترش می‌‌یابد. در واقع هدف اصلی این مقاله، بیان تعریفی منسجم از قواعد نوع ادبی مقامه در ادبیّات فارسی است. رویکرد مورد نظر در این پژوهش، برگرفته از دیدگاه ولادیمیر پراپ (1895-1970 م) در ریخت‌‌شناسی قصّه‌‌های پریان (1928 م) و پیوند آن با آموزه‌‌های روایت‌‌شناسی است.