ریخت‌شناسی قصّه‌های خواب در متون نثر صوفیه

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران

2 دکترای زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران و استادیار دانشگاه تربیت معلّم

چکیده

چگونگی شکل‌گیری پدید? خواب باوجود تکرار بسیار ، همچنان امری پیچیده و شگفت است. به جز محتوای خواب‌ها فضایی که خواب ها در آن نقل می شوند هم از جهاتی قابل توجّه هستند. خواب دیدن و دیده شدن در خواب به عنوان یک سنت در متون صوفیه به دفعات تکرار می‌شود. در این بررسی سعی کرده‌ایم با معرفی ویژگی‌های مکتب‌های فرمالیسم و ساختار‌گرایی، روایات خواب را به عنوان داستان‌هایی کوتاه مورد ارزیابی ریخت‌شناختی قرار دهیم. خواب‌های صوفیه بن مایه‌های داستانی قابل توجهی دارند که به ویژه در تذکره‌ها و زندگی‌نامه‌ها و همچنین در بیان تعالیم صوفیه، نقش مهمی ایفا می‌کنند. سعی ما بر آن بوده است که نشان دهیم حکایت‌های خواب از نظر شیوة روایت، دارای یک الگوی معین و تکرارشونده هستند.

کلیدواژه‌ها