ادب فارسی

سبک شناسی قطعات سعدی و نویافته هایی از زندگانی شخصی او

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

امید مجد 1
عاطفه احمدی 2

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانش‌آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا(س(

https://doi.org/10.22059/jpl.2025.380360.2261
چکیده
زمینه و هدف: این پژوهش بر آن است تا به دو منظور قطعات دیوان سعدی را بررسی کند. این قالب شعری هم در بخش گلستان و هم در بخشی جداگانه در کلیات آمده‌است. منظور نخست این مقاله بررسی سبک شناسانه قطعات شاعر در سه سطح زبانی، ادبی و فکری به روش توصیفی تحلیلی است ومنظور دوم کشف نکاتی جدید از زندگانی شخصی او از خلال محتوای قطعات است.

روش: روش این پژوهش به صورت کتابخانه ای و استقرا و آمارگیری است.

نتیجه‎گیری: بر اساس بررسی‎های انجام شده از نظر سطح زبانی، واژگان به کار رفته در قطعات در حوزۀ رمزگان سیاست و شریعت و حکمت و اندرز بیشترین بسامد را دارند و در مقابل با رمزگان تغزلی روبرو نیستیم. این جامعۀ آماری ما را به این نتیجه می‎رساند که روی سخن سعدی بیشتر با نهادهای حکومتی و پس از آن با وجدان آگاه انسانی است. برخی از واژگان بسامد بالایی دارند که شاخصۀ سبکی او محسوب می شود. در سطح ادبی صورخیال و صنایع بدیعی بسیار ساده و زودیاب هستند. از کنایه، تناسب، تضاد و تمثیل بیشتر استفاده کرده است. میزان تشبیهات و استعارات اندک و همگی محسوس هستند. در سطح فکری غلبۀ اصلی فکر شاعر مباحث اخلاقی است.همچنین او مدتی در خدمت کارهای دیوانی بوده و از تنگدستی شکوه کرده گاه برای پیشبرد خواسته هایش زبان تهدید و هجو هم بکار برده.

کلیدواژه‌ها

سبک‌شناسی
قطعه
سعدی
شعر قرن هفتم
زندگی شخصی
موضوعات

عنوان مقاله English

The stylistics of Sa’di's pieces and mentioning some new points from his personal life

نویسندگان English

Omid Majd 1
Atefeh Ahmadi 2
1 Associate Professor, Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, University of Tehran, Tehran, Iran
2 teacher
چکیده English

Background and purpose: This research aims to examine the fragments of Saadi's divan for two purposes. The first purpose of this article is the stylistic analysis of the poet's pieces on three levels, linguistic, literary and intellectual, using a descriptive and analytical method, and the second purpose is to discover new points of his personal life through the content of the pieces.
Method: The method of this research is library, induction and statistics.
Findings: The distinctive feature of Saadi in the composition of the piece is its simplicity and fluency in all three levels. He inspires the audience with the most meaning in his compositions with the least expression. In terms of his personal life, new information was obtained about his jobs, his presence and absence in government courts, his travels, his children and his mood. Also, the similar themes of the pieces have been compared with his other works.
Conclusion: Based on the research done in terms of linguistic level, the words used in the pieces are in the field of politics, sharia, wisdom, and admonition codes, and on the other hand, we are not faced with lyrical codes. This statistical community leads us to the conclusion that Saadi's speech is more with the government institutions and then with the conscious human conscience. At the literary level, the original designs are very simple and straightforward. The amount of similes and metaphors is small and all of them are noticeable. At the intellectual level, he was in the service of court affairs for some time and boasted of his poverty, and sometimes used threats and satire to advance his demands.
 

کلیدواژه‌ها English

stylistics
fragment
Sa’di
7th century poetry
personal life
آقاحسینی، حسین؛ سیدان، الهام (1392)، بررسی جایگاه تشبیه و تمثیل در اندیشه های تعلیمی سعدی، پژوهشنامۀ ادبیات تعلیمی، سال پنجم، شماره 19.
اسلم بیگ، شکیل (1386)، قطعه سرایی در ادب فارسی شبه قاره، تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار.
حسن لی، کاووس (1394)، دریچۀ صبح: بازشناسی زندگی و سخن سعدی، تهران: انتشارات خانۀ کتاب.
خالقی راد، حسین (1375)، قطعه و قطعه سرایی در شعر فارسی، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
دانش پژوه، منوچهر (1388)، استاد سخن سعدی (مروری بر زندگی و آثار مصلح الدین سعدی شیرازی)، تهران: انتشارات همشهری.
دشتی، علی (1354)، در قلمرو سعدی، تهران: انتشارات امیرکبیر.
زرین کوب، عبدالحسین (1379)، حدیث خوش سعدی، تهران: انتشارات سخن.
سعدی، مصلح بن عبدالله (1369)، کلیات، تهران:انتشارات امیرکبیر
شفیعی کدکنی، محمدرضا (1373)، موسیقی شعر، تهران: انتشارت آگاه.
شفیعی کدکنی، محمدرضا (1386)، صور خیال در شعر فارسی، تهران: انتشارات آگاه .
شمیسا، سیروس (1373)، کلیات سبک شناسی، تهران: انتشارات فردوس.
شمیسا، سیروس(1383)، نگاهی تازه به بدیع، تهران: انتشارات فردوس.
فتوحی، محمود (1390)، سبک شناسی نظریه ها، رویکردها و روش ها، تهران: انتشارات سخن.
قیصری، ابراهیم (1377)، قند مکرر: تکرار مضمون در آثار سعدی، انتشارات روزنه.
ماسه، هانری (1364)، تحقیق دربارۀ سعدی، ترجمۀ دکتر محمدحسن مهدوی اردبیلی، دکتر غلامحسین یوسفی، تهران: انتشارات توس.
مؤتمن، زین العابدین (1372)، تحول شعر فارسی، تهران: انتشارات طهوری
موحد، ضیاء (1373) قطعه در شعر فارسی، سعدی شاعر قطعه سرا، مجلۀ نشر دانش، خرداد و تیر، شماره 82، ص 176-179.
وحیدیان کامیار، تقی/ نادری پیکر، مرتضی (1395)، شگردهای خاص سعدی در دو صنعت بدیعی «تضاد» و «متناقض نما»، فصلنامۀ بهار ادب، سال نهم، شمارۀ1.
همایی، جلال الدین(1384)، فنون بلاغت و صناعات ادبی، تهران: مؤسسۀ نشر هما.
یوسفی، غلامحسین (1363)، بوستان سعدی تصحیح و توضیح، تهران: انتشارات خوارزمی.
یوسفی، غلامحسین (1368)، گلستان سعدی تصحیح و توضیح، تهران: انتشارات خوارزمی.
Agha Hosseini, Hossein; Seidan, Elham (2012), Examining the Place of Simile and Allegory in Saadi's Educational Thoughts, Research Journal of Educational Literature, Year 5, Number 19.[In Persian].
Aslam Beyg, Shakil (2006), A piece of writing in the Persian literature of the subcontinent, Tehran: Dr. Mahmoud Afshar Endowment Foundation. [ In Persian].
Hasan Lee, Kavoos (2014), Morning Door: Recognizing Saadi's Life and Words, Tehran: Khane Ketab Publications. [In Persian].
Khaleghi Rad, Hossein (1996), Fragments and Fragments of Poetry in Persian Poetry, Tehran: Scientific and Cultural Publishing Company. [In Persian].
Scholar, Manouchehr (2009), Professor Sokhn Saadi (a review of the life and works of Moslehuddin Saadi Shirazi), Tehran: Hamshahri Publications. [In Persian].
Dashti, Ali (1975), in the realm of Saadi, Tehran: Amirkabir Publications. [In Persian].
Zarin Koob, Abdul Hossein (2000), Khosh Saadi Hadith, Tehran: Sokhn Publications. [In Persian].
Saadi, Mosleh bin Abdullah (1990), Keliat, Tehran: Amir Kabir Publications. [In Persian].
Shafi'i Kadkani, Mohammad Reza (1994), Poetry Music, Tehran: Aghah Publishing. [In Persian].
Shafiei Kadkani, Mohammad Reza (2006), Imaginations in Persian Poetry, Tehran: Aghat Publications. [In Persian].
Shamisa, Siros (1994), Generalities of Stylistics, Tehran: Ferdous Publications. [In Persian].
Shamisa, Siros (2004), A New Look at Badi, Tehran: Ferdous Publications. [In Persian].
Fatuhi, Mahmoud (2017), Theories, Approaches and Methods Stylology, Tehran: Sokhan Publications. [In Persian].
Qaysari, Ebrahim (1998), Repetitive Sugar: Repetition of Themes in Saadi's Works, Rozeneh Publications. [In Persian].
Maseh, Henry (1985), research on Saadi, translated by Dr. Mohammad Hassan Mahdavi Ardebili, Dr. Gholamhossein Yousefi, Tehran: Tos Publications. [In Persian].
Motaman, Zain al-Abidin (1993), The Evolution of Persian Poetry, Tehran: Tahori Publications. [In Persian].
Mohed, Zia (1994) Fragments in Persian poetry, Saadi Shaher, fragment poet, Danesh publishing magazine, June and July, No. 82, pp. 176-179. [In Persian].
Vahidian Kamiyar, Taghi/ Naderi Pikar, Morteza (2015), Saadi's special techniques in two innovative industries "Contradiction" and "Contradiction", Bahar Adab Quarterly, Year 9, Number 1. [In Persian].
Homai, Jalaluddin (2005), Rhetorical Techniques and Literary Industries, Tehran: Homa Publishing Institute. [In Persian].
Yousefi, Gholamhossein (1984), Bostan Saadi correction and interpretation, Tehran: Kharazmi Publishing House. [In Persian].
Yousefi, Gholamhossein (1989), Golestan Saadi corrected and explained, Tehran: Kharazmi Publications. [In Persian].
 
 

صفحه اصلی

تماس با ما