نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

• سیدمهدی طباطبایی

عضو هیئت علمی دانشگاه شهیدبهشتی

چکیده

سنایی غزنوی از جمله ارکان شعر و ادب فارسی به شمار می‌رود که با وجود انتشار سه چاپ مختلف از دیوان او، هنوز هم جامعۀ ادبی از دسترسی به چاپی منقح از سروده‌هایش محروم مانده است. از طرف دیگر، شروح نگاشته‌شده بر اشعار او نیز نتوانسته است گره مفهومیِ برخی از ابیات را باز کند؛ بر همین اساس، در دورۀ معاصر پژوهش‌های دانشگاهی زیادی بر روی دیوان او انجام گرفته است و مجال انجام پژوهش‌های دیگر نیز بسیار فراخ می‌نماید. در این پژوهش، به شیوۀ توصیفی ـ تحلیلی به بررسی چهار بیت از یک ترکیب‌بند او پرداخته‌ و با نقد و بررسی گزارش‌ها و شروح انجام‌گرفته، گزارش درست و مفهوم صحیح‌ آن‌ها را به دست داده‌ایم. نتایج پژوهش حاکی از آن است که گزارش نادرست ابیات، تحلیل و توضیح ناقص یا نادرست آن‌ها و نیز فاصله‌گرفتن از زمان شاعر و مهجورشدن یا تغییرِ نام یافتنِ برخی از واژگان و اصطلاحات، در دیریابی مفهوم این ابیات نقشِ برجسته‌تری دارند. از یک نگاه کلی نیز می‌توان این نکته را متذکر شد که کار نهایی در خصوص تصحیح دیوان سنایی غزنوی هنوز انجام نگرفته است. شگفت این‌که هنوز هم چاپ نخست از این دیوان، اعتبار و ارزش بیشتری نسبت به دو چاپ دیگر دارد.

کلیدواژه‌ها

• سنایی غزنوی
• دیوان سنایی
• چاپ‌های دیوان سنایی
• ترکیب‌بند؛ تحلیل ابیات

موضوعات

• زبان و ادبیات فارسی

عنوان مقاله [English]

Report and Explanation of Four Verses from the Divan of Sanai Ghaznavi

نویسنده [English]

• seyyed mahdi tabatabaei

Faculty member of Shahid Beheshti University

چکیده [English]

Sanai Ghaznavi is considered one of the pillars of Persian poetry and literature. Despite the publication of three different editions of his Divan, the literary community still lacks access to a critically revised edition of his poems. On the other hand, the commentaries written on his poetry have also failed to unravel the conceptual complexities of some verses. Accordingly, in the contemporary period, numerous academic studies have been conducted on his Divan, and there remains ample room for further research. In this study, using a descriptive-analytical method, we examine four verses from one of his Tarkib-band poems and, by critiquing the existing reports and commentaries, provide an accurate report and correct interpretation of them. The results of the study indicate that incorrect reporting of the verses, incomplete or inaccurate analysis and explanation, as well as the temporal distance from the poet's era and the obsolescence or semantic shift of certain words and terms, play a more prominent role in the difficulty of understanding these verses. From a broader perspective, it can also be noted that the final work on the critical revision of Sanai Ghaznavi's Divan has yet to be completed. It is astonishing that the first edition of this collection still holds more prestige and value compared to the other two editions.

کلیدواژه‌ها [English]

• Sanai Ghaznavi, Divan of Sanai, Editions of Sanai'
• s Divan, Tarkib-band, Analysis of the verses