Document Type : Scientific extension


1 Graduate of PhD in Epic Literature, Qom University

2 Graduate of PhD in Persian Language and Literature, University of Mazandaran


In the philosophy of ethics, the criterion of valuing and measuring moral actions is one of the prominent issues. Immanuel Kant, a German philosopher, believes that only the present has a moral value that is in accordance with the task and that the actor has no other motive than to perform the duty. To understand what an action is in accordance with the duty, one must refer to the Absolute. What is meant by the Absolute, which defines all our moral duties, is: Act according to a rule that you can simultaneously will that rule become universal law. Kant considers the absolute to be the obvious rule of practical reason. Since this is absolute, the rulings derived from it will also be absolute. Rostam, the ideal character of Shahnameh in all spheres of life, always paid attention to doing his duty and justice and did not use immoral tools and methods to achieve sublime goals. According to the Shahnameh, several propositions indicate the Deontologism of morality in the moral school of Rostam. In the present study, which has been done by descriptive-analytical method, the authors has come to the conclusion that Rostam's personality is closely related to some indicators of Kant's moral conscientious school. These indicators are: human duties towards oneself, human duties towards others, duties towards certain classes of people. 


اسلامی ‎ندوشن، محمّدعلی، زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه، شرکت سهامی انتشار، چاپ نهم، تهران 1385.
اونی، بروس، نظریّۀ اخلاقی کانت، ترجمۀ علیرضا آل بویه، بوستان کتاب، قم 1381.
پرهام، باقر، با نگاه فردوسی؛ مبانی نقد خرد سیاسی در ایران، نشر مرکز، تهران 1377.
حمیدیان، سعید، درآمدی بر اندیشه و هنر فردوسی، نشر مرکز، تهران 1372.
راس، دبلیودیوید، شرحی بر تأسیس مابعدالطبیعۀ اخلاق کانت، ترجمۀ محمّدحسین کمالی‌نژاد، حکمت، تهران 1376.
سالیوان، راجر، اخلاق در فلسفۀ کانت، ترجمۀ عزت‏اللّه فولادوند، طرح نو، تهران 1380.
ستّاری، رضا و همکاران، «شخصیّت رستم بر اساس داستان رستم و اسفندیار در شاهنامه و نظریّۀ خودشکوفایی آبراهام مزلو»، متن‌پژوهی ادبی، دورۀ 19، ش 64، ص 83-109، 1394.
سرکاراتی، بهمن، سایههای شکار شده، طهوری، چاپ دوّم، تهران 1385.
صادقی، مریم، «تحلیل شخصیّت رستم در نبرد با سهراب»، مطالعات نقد ادبی، دورۀ 7، ش 27، ص 1-17، 1391.
فردوسی، شاهنامه، چاپ جلال خالقی‎مطلق، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، تهران 1386.
کاپلستون، فردریک، تاریخ فلسفه، ترجمۀ اسماعیل سعادت و منوچهر بزرگمهر، ج 6، سروش، چاپ دوم، تهران  1375.
کانت، امانوئل (1)، بنیاد مابعدالطبیعۀ اخلاق، ترجمۀ حمید عنایت و علی قیصری، خوارزمی، تهران 1369.
ــــــــــــــ (2)، درسهای فلسفۀ اخلاق، ترجمۀ منوچهر صانعی درّه‌بیدی، نقش و نگار، تهران 1378.
ــــــــــــــ (3)، مابعدالطبیعۀ اخلاق: مبانی مابعدالطبیعی تعلیم فضیلت، ترجمۀ منوچهر صانعی درّه‎بیدی، نقش و نگار، تهران 1380.
کمالی‏بانیانی، مهدی‎رضا و میرجلال‎الدّین کزازی، «تحلیل شخصیّت رستم در هفت خان براساس دیدگاه‎های یونگ و فروید»، فنون ادبی، دورۀ 8، ش 4، ص 1-16، 1395.
مجتهدی، کریم، فلسفۀ نقّادی کانت، امیرکبیر، تهران 1378.
مسکوب، شاهرخ، تن پهلوان و روان خردمند، طرح نو، تهران 1374.
مصباح، محمّدتقی، نقد و بررسی مکاتب اخلاقی، نگارش احمدحسین شریفی، مؤسسۀ امام خمینی، قم 1384.
مک‎اینتایر، السدیر، تاریخچۀ فلسفۀ اخلاق، ترجمۀ انشاءاللّه رحمتی، حکمت، تهران 1379.
موسوی، سیّدکاظم و جهانگیر صفری، «تحلیل شخصیّت در داستان رستم و سهراب»، شعرپژوهی، دورۀ 5، ش  16، ص 151-176، 1392.
نولدکه، تئودور، حماسۀ ملّی ایران، ترجمۀ بزرگ علوی، نگاه، چاپ ششم، تهران 1384.
هانزن، کورت هاینریش، شاهنامۀ فردوسی، ساختار و قالب، ترجمۀ کیکاوس جهانداری، فروزان روز، تهران 1374.
Alexander, L. and Michael M, “Deontological Ethics”, Stanford Encyclopedia, PP. 1-90, 2007http//
Darwall, Stephen,(ed.), Deontology, First edition, London, Blackwell, 2003
Kant, Immanuel (1), Foundations Of The Metaphysics Of Morals,(Trans.) Lewis White Beck, The library of Liberal Arts, The Bobbs-Merrill Company, Inc., New York 1959.
ــــــــــــــ (2), Critique of  Pure Reason, Great Books of The Western World, (trans). By Thomas Kingsmill Abbott, The University of Chicago Chicago, 1952.